O Pawłowie
Aktualności
O naszej wsi
Historia
Galeria
W mediach
W Pawłowie
Parafia
Organizacje
Oświata
Sport
Atrakcje
Gospodarka
Po godzinach
Rozrywka
Forum
Księga gości
Poradniki
Kontakt
Logowanie





Hasło?
Aktualności
Historia krzyży przydrożnych w Pawłowie

 Historia krzyży przydrożnych w Pawłowie.

 

 

 

 

Walentowy krzyż

 

Jest to kamienny krzyż, który znajduje się za wioską, koło szosy w kierunku Makowa. Został postawiony w 1899 roku prawdopodobnie przez ojca Johanna Walenta. Rodzina Walenta posiadała wielkie gospodarstwo, a Johann miał również kuźnię, stąd jego przydomek- stary majster kowol. Był człowiekiem o dużym poczuciu humoru. Zwykł mawiać, „Ich und Doms” to znaczy  „ Ja i pawłowski dziedzic Doms”. Obecnie  nazwisko Walenta już nie występuje w Pawłowie. Na krzyżu oprócz daty widnieje jeszcze napis firmy stawiającej krzyż: Geb. Billik Ratibor.  Dziś krzyżem opiekuje się Anna Kuroczik. Kiedyś przed tym krzyżem stał wiatrak, a koło młyńskie mielące ziarno w tym wiatraku można zobaczyć w kawiarence Norberta Rózgi w Pawłowie.

 

Krzyż na stawach

 Krzyż na stawach

Przed laty koło tego krzyża były stawy, które gromadziły wodę w czasie wielkiej ulewy. Dzisiaj stawów już nie ma, ale krzyż jeszcze stoi. Jest to bardzo stary krzyż ufundowany przez rodzinę Zwierzyna, kiedyś bardzo bogatą, będąca właścicielem karczmy i sali tanecznej (zolu) w Pawłowie. Obecnie krzyż przystraja pani Rita Kubik.

 

Joklowy krzyż

Krzyż joklowy

Za Pawłowem, koło drogi na Gamów, postawił krzyż Emanuel Jokel w 1898 roku, był to pradziadek obecnego gospodarza Gerarda Jokel. Krzyż postawiono po śmierci pradziadka za wiano jakie otrzymał z ojcowizny. Postawiła go firma Billik z Raciborza. Emanuel Jokel miał jeszcze dwóch braci. Jeden z nich ufundował krzyż w parafialnym kościele, a drugi wieczną lampkę w kościele.

 

Krzyże przy kościele

 Krzyż przy kościele

Krzyż przy kościele

Na dwóch krzyżach, przed wejściem głównym i  przy wyjściu z placu kościelnego od strony prezbiterium, widnieje nazwisko fundatora Augustyna Fiedler, który był proboszczem w Pawłowie w latach 1872- 1897.

Krzyż przy kościele

Przy kościelnym murze od strony południowej znajduje się bardzo stary krzyż nagrobny. Napisy są wykonane w języku niemieckim, w dodatku literami gotyckimi. Na frontowej ścianie udało się rozszyfrować: Eleonore Dimierski z domu Lamla, 1859. Na prawej ścianie krzyża udało się odczytać tylko datę: zmarł 8 lutego 1859 roku, nazwisko jest już nieczytelne. Natomiast na lewej stronie odczytano: Marianna Lamla, zmarła 28 stycznia 1858 roku.

Krzyż przy kościele

Obok z lewej strony tego krzyża nagrobnego znajduje się inny duży kamienny krzyż łacińskim napisem od frontu: Sancta Maria Auxilium Christianorum ora pro nobis (Święta Maria pomocniczko chrześcijan módl się za nami) Zaś na tylnej ścianie krzyża jest interesujący napis: Fundatores Joseph Wyrtki, Marie żona, ………… na pamiątkę cery Joanny, 1889, Fiedler. 

 

Krzyż u Glattra

Krzyż u Glattra

Fundatorem tego krzyża była Maria Glatter. Jej mąż po drugiej wojnie światowej nie wrócił do rodzinnego Pawłowa, obawiając się prześladowań politycznych. Jego żonie Marii oraz dzieciom, komunistyczne władze polskie nie chciały zezwolić na wyjazd.  Wówczas to pani Glatter codziennie pieszo chodziła do kościoła na Starej Wsi, by uprosić wymarzony paszport. Gdy przejeżdżał obok niej samochód to chowała się za rosnące tam jeszcze wtedy drzewa czereśniowe. Robiła to w tajemnicy przed ludźmi. W 1957 roku jej modlitwa i umartwienie zostały wysłuchane, wyjechała wtedy do Niemiec, do męża, a przed wyjazdem wystawiła marmurowy krzyż w ogrodzie przed swoim domem. Z frontu na krzyżu widnieje łaciński napis „In cruce salus” ( W krzyżu zbawienie).

 

Krzyż przy ulicy Powstańców Śląskich 16

 Krzyż przy ulicy Powstańców Śląskich 16

Z frontu krzyża jest łaciński napis „Laudator Jesus Chrystus” (Pochwalony Jezus Chrystus) oraz dwie daty 1865 i 1974. W 1865 roku w tym miejscu postawiono drewniany krzyż, dziś już nikt nie pamięta, kto i dlaczego go postawił.  Dzisiejszy kamienny krzyż postawili w 1974 roku Wincenty i Albina Kowaczek z domu Musioł. Postawili go w podzięce za zdrowie i tak późny ożenek (obydwoje byli już po sześćdziesiątce). Z tyłu krzyża są wyryte nazwiska fundatorów.

 

Krzyż na drodze „ku krzyżu”

 Krzyż na drodze „ku krzyżu”

Z frontu krzyża jest napis w języku polskim „Od powietrza, głodu, ognia  i wojny zachowaj nas panie”. Dawniej w tym miejscu stał drewniany krzyż, który w czasie jednej większej ulewy został porwany przez wodę i główną drogą w Pawłowie został przyniesiony do podwórka gospodarza Konstantego Majnusz. Na pamiątkę tego wydarzenia rodzina Majnusz w miejsce drewnianego krzyża ufundowała krzyż kamienny z powyższym napisem, który ma ludziom przypominać, że różne kataklizmy przychodzą  niespodziewanie. A było to w roku 1889. Krzyż wykonała firma z Głubczyc. Franciszek Majnusz, gospodarz z Pawłowa to prawnuk fundatora. Wokół krzyża rosną 4 dorodne lipy. Dwa stopnie krzyża są już niewidoczne, na skutek naniesienia mułu i ziemi teren wokół krzyża uległ podniesieniu.

 

Domsowy krzyż

 Domsowy krzyż

Krzyż stoi przed posesją Schmidt i prawdopodobnie został postawiony przez właścicieli dominium w Pawłowie, rodzinę Doms. Oto historia tej rodziny w skrócie: 

w 1832 roku Joseph Doms, senior rodu, rozpoczął w Raciborzu produkcję tabaki, czyli tytoniu do zażywania. W ten sposób zaczęła się budowa przemysłowego imperium rodu Domsów w Raciborzu. Jego wnuk Franciszek Doms był w 1901 roku głównym udziałowcem spółki prawa handlowego produkującej tabakę, tytoń, a w 1910 roku również papierosy. Franciszek Doms ożenił się z córką właściciela majątku ziemskiego w Pawłowie, Marią Klaper, i od tego czasu dwór w Pawłowie stał się siedzibą Domsów. W 1889 roku Franciszkowi Doms urodził się syn Julius.  W czasie I wojny światowej walczył on jako oficer na wielu frontach. Po zdemobilizowaniu administrował dobrami ziemskimi swej matki w Pawłowie. Dominium w Pawłowie dawało pracę wielu mieszkańcom wioski, a zapłata też nie była taka mała. Domsowie są dobrze wspominani przez mieszkańców Pawłowa. W 1922 roku Juliusz Doms ożenił się z Jenny von Haunenschild. W Pawłowie zmarła im córka. Juliusz Doms postawił budynek w Pawłowie, a następnie sprowadził tam siostry zakonne (budynek przedszkola w Pawłowie, sprzedany niedawno przez urząd gminy na mieszkania). Krzyż przydrożny przy wjeździe do wioski ze strony zachodniej jest nazywany „domsowym krzyżem”, choć nie ma na krzyżu imienia fundatora. W 1945 roku rodzina Domsów, z maszynami i dokumentacją wyjechała na zachód, by ostatecznie osiąść w Orsoy w Nadrenii-Westfalii. Już w 1947 roku rozpoczęła tam na nowo produkcję wyrobów tytoniowych.

 

Krzyż na Rudniczku 

Krzyż na rudniczku

Kamienny krzyż w szczerym polu jest rzadkością. Tak jest z krzyżem na pawłowskich polach obok roli rodziny Żymełka. Krzyż ten postawili Johanna i Valentin Wojok w 1890 roku, kiedy proboszczem był ks. Fiedler. Dziś nazwisko Wojok w Pawłowie nie jest już znane, ale kiedyś te bezdzietne małżeństwo mieszkało w Pawłowie. panował kiedyś taki zwyczaj, że jak w jakieś gospodarskiej rodzinie było bardzo wiele dzieci, to rodzina ta dawała dziecko na wychowanie i utrzymanie innej, najczęściej bezdzietnej rodzinie. Nie miało to nic wspólnego z adopcją. Małżeństwo Wojok właśnie „przybrało” sobie dziecko z wielodzietnej rodziny i później to dziecko odziedziczyło cały ich majątek. Jedyne co zostało po rodzinie Wojok to ten kamienny krzyż postawiony kiedyś obok jeszcze ich roli. Z przodu krzyża jest łaciński napis: Santa Maria, refugium peccatorum, ora pro Nobis. Co w języku polskim oznacza: Święta Mario, ucieczko grzeszników, módl się za nami. Krzyż został wykonany przez firmę  L. Wiecht z Głubczyc.

Białdygowy krzyż

Drewniany krzyż z blaszanym malowanym Chrystusem stoi obok pola, które kiedyś uprawiał gospodarz o nazwisku Białdyga. Krzyż jest położony daleko w polu obok polnej drogi wiodącej do Rudnika.

Materiał został udostępniony przez Kasię Kanię. 

 

Komentarze
Dodane przez Marek w dniu 2009-02-05 17:29:12
Pięknie witom ! Bardzo ciekawe i pracochłonne opracowanie. Refleksja - Czas nas uczy pokory... P.S. Czy ktoś może wie, czemu na bramie do placu kościelnego jest wmurowano płyta nagrobno Józefa Wyrtki? Serdecznie pozdrawiam. Marek Wyrtki kontakt: Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
krzyze w Pawlowie
Dodane przez mary w dniu 2009-07-19 22:01:06
pochodze z rodziny Walenta,i jestem z tego bardzo dumnna,ale do dzisiaj nie wiedzialam ,ze moj pra pra dziadek tez postawil jeden z Krzyzy jestam teraz jeszcze bardziej dumna z mojej rodziny i z mojego nazwiska Maria z domu Walenta




Zaloguj sie aby dodac komentarz. Jesli nie masz jeszcze konta na pawlow.eu, zarejestruj sie w menu po lewej stronie.
Wskazowki co do rejestracji i logowania znajdziesz w naszym Poradniku.



 
« poprzedni artykuł
 
 
Aktualności LKS
Obraz losowy
Sondy
Jak Ci się podoba strona internetowa Pawłowa?
 
Gościmy
Ilość odwiedzin
Wizyt wczoraj: 38
Wizyt dzisiaj: 6
Wizyt przez miesiąc: 44
Wizyt wszystkich: 153267
 
 
 
© Pawlow.eu Team 2008 powered by Joomla!